Chełm. Tradycja odpustów parafialnych na Górze Chełmskiej sięga okresu międzywojennego. Zobacz zdjęcia z dawnych lat

Jolanta Masiewicz/Juliusz Stachira
Jak co roku 7 i 8 września w chełmskiej parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny na „Górce” odbywać się będą uroczystości odpustowe. Ich mottem są słowa: Wszystko postawiłem na Maryję Księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego.

Ołtarz polowy podczas uroczystości odpustowych usytuowany będzie przed wejściem do chełmskiej bazyliki.

7 września o godz. 18.00 mszy św. będzie przewodniczył ks. bp Józef Wróbel. O godz. 20.30 modlitwą różańcową rozpocznie się nocny blok modlitewnego czuwania. O godz. 21.00 odbędzie się apel, a po nim Droga Krzyżowa oraz modlitwa uwielbienia, którą w tym roku poprowadzi wspólnota Galilea. O godz. 24.00 odbędzie się Pasterka Maryjna, natomiast o godz. 1.00 różaniec fatimski, a po nim procesja z lampionami w rosarium.

W środę , 8 sierpnia msze św. odbędą się o godz. 6.00, 7.00, 8.00, o godz. 9.00 mszy świętej z błogosławieństwem małych dzieci będzie przewodniczył ks. bp Adam Bab. O godz. 11.00 rozpocznie się koncert maryjny zatytułowany “Wszystko postawiłem na Maryję”.

Sumie odpustowej o godz. 11.30 przewodniczyć będzie ks. abp Adam Szal z Przemyśla. Ważnym wydarzeniem będzie błogosławieństwo i oficjalne otwarcie Chełmskiego Centrum Nowej Ewangelizacji. Podczas mszy św. pobłogosławione zostaną wieńce i róże, a po niej odbędzie się procesja eucharystyczna.

O godz. 16.00 będzie msza świeta z błogosławieństwem tornistrów i przyborów szkolnych, której przewodniczyć będzie ks. bp Mieczysław Cisło.

Mszę świętą kończącą uroczystości odpustowe o godz. 18.00 będzie sprawował ks. Jerzy Krawczyk, który także wygłosi kazanie.

Tradycja odpustów na Górze Chełmskiej

Tradycja odpustów parafialnych na Górze Chełmskiej sięga okresu międzywojennego kiedy to świątynia przekazana została katolikom, a w 1931 roku utworzono Parafię Mariacką. Jej pierwszym proboszczem został ks Julian Jakubiak. W święto Chrystusa Króla, 25 października 1931 roku miała miejsce uroczysta inauguracja parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Ożył kult Matki Boskiej Chełmskiej, a Góra Chełmska stała się centrum religijnym Ziemi Chełmskiej.

Proboszcz Julian Jakubiak postanowił znacznie rozwinąć tak pod względem organizacyjnym jak i liturgicznym i duszpasterskim coroczne świętowanie 8 września. Chodziło mu o przekształcenie zwykłego odpustu w patriotyczne święto Ziemi Chełmskiej. Pierwszy parafialny odpust odbył się w 1932 roku. Proboszcz powołał Komitet Organizacyjny spośród władz powiatowych, miejskich, wojska i inteligencji. Podczas odpustu w roku 1936 po raz pierwszy świątynię na Górze Chełmskiej nazwano Sanktuarium Ziemi Chełmskiej. Jeszcze w 1933 roku ks. Jakubiak zainteresował uroczystościami odpustowymi dyrekcję Polskiego Radia. Dzięki temu począwszy od 1933 roku Polskie Radio transmitowało uroczystości odpustowe z Chełma na całą Polskę. W latach 1939 – 1945 Parafia Mariacka zawiesiła działalność przynajmniej tą oficjalną.

Dzień 8 września 1939 był zapowiedzią nadchodzących mrocznych czasów dla Sanktuarium. Odpust rozpoczął się jak każdego roku. Kościół był wypełniony głównie kobietami i uchodźcami z centralnej Polski. Tego dnia było pierwsze bombardowanie Chełma. Liturgię przerwano a wierni schronili się w podziemiach kościoła. W maju 1940 roku władze okupacyjne oddały kościół z całym zespołem obiektów Ukraińcom. Pojawiły się tabliczki „Polakom wstęp wzbroniony”. Dopiero w roku 1945 decyzją PKWN kościół przekazano katolikom. Od tamtej pory dalej kultywowane są odpusty maryjne tak jak było zawsze. 8 września uroczystości na Górze Chełmskiej przyciągają pielgrzymów z regionu i nie tylko.

Historia obrazu Matki Boskiej Chełmskiej

W bazylice pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny znanej powszechnie jako kościół na górce znajduje się ...”wielkimi łaskami słynący obraz Matki Boskiej Chełmskiej”..., od lat otaczany szczególnym kultem Kiedy dokładnie obraz pojawił się na Górze Chełmskiej trudno powiedzieć. Wiadomo, że była to ikona bizantyjska z X wieku malowana na płótnie naciągniętym na cyprysową deskę. Legenda głosi, że obraz przywiozła w 988 roku cesarzówna Anna jako wiano. Książę Włodzimierz w 1001 roku miał go umieścić w wybudowanej przez siebie świątyni. Bardziej prawdopodobny jest zapis kronikarski że ikonę z Kijowa do Chełma w połowie XIII wieku przywiozła siostra Daniela Romanowicza, Teodora.

Po wprowadzeniu w 1596 roku na mocy Unii Brzeskiej obrządku greckokatolickiego obraz znalazł się pod opieką biskupów unickich. W roku 1651, za namową Jakuba Suszy, późniejszego biskupa obraz zabrał Jan Kazimierz. Matka Boska Chełmska towarzyszyła mu jako cenna relikwia we wszystkich wyprawach wojennych. Na srebrnym antypedium umieszczonym na podstawie ołtarza głównego chełmskiego sanktuarium jest scena jak Jan Kazimierz modli się przed obrazem, na chwilę przed zwycięską bitwą pod Beresteczkiem. Po tym wydarzeniu obraz uroczyście koronowano.

W roku 1915 roku duchowni prawosławni uciekając przed Austriakami na wschód zabrali między innymi chełmską świętość – obraz Matki Boskiej Chełmskiej. Kiedy po wojnie w 1919 roku otwarto na Górze Chełmskiej kościół katolicki, w ołtarzu głównym umieszczono znalezioną na strychu kopię obrazu. W 1938 roku wymieniono ją na replikę namalowaną przez chełmskiego artystę Władysława Ukleję. Obraz te koronował w roku 1949 Biskup Lubelski Stefan Wyszyński. Oryginał jest obecnie przechowywany w muzeum w Łucku na Ukrainie.

Mobilnych ołtarzy jednak nie będzie?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie